Sucha skóra stóp: przyczyny, pielęgnacja i kiedy to grzybica

Sucha skóra stóp to najczęściej efekt czynników zewnętrznych: nieoddychającego obuwia, gorących kąpieli, mydeł osuszających i braku natłuszczania. Zwykle wystarczą regularne kremy z mocznikiem i ograniczenie tego, co wysusza. Warto jednak uważać, bo przewlekłe, jednostronne łuszczenie z pęknięciami i swędzeniem bywa grzybicą, a bardzo sucha skóra całego ciała potrafi sygnalizować niedoczynność tarczycy lub cukrzycę. Poniżej podpowiadamy, jak pielęgnować stopy i kiedy zgłosić się do podologa lub lekarza.

Skóra stóp jest wyjątkowo narażona na przesuszenie, bo na podeszwie nie ma gruczołów łojowych, a każdego dnia dźwiga ciężar ciała i ociera się o obuwie. Dlatego przesuszone, szorstkie pięty to jeden z najczęstszych powodów, dla których ludzie sięgają po pierwszy lepszy krem. Zanim to zrobisz, warto zrozumieć, skąd bierze się problem.

Dlaczego skóra stóp się przesusza

Najczęstsze przyczyny są prozaiczne i zewnętrzne. Nieoddychające, syntetyczne obuwie i skarpety zaburzają gospodarkę wilgocią, a tarcie pobudza skórę do rogowacenia. Gorące, długie kąpiele i silne mydła zmywają warstwę ochronną, przez co skóra traci wodę. Suche powietrze zimą, klimatyzacja latem oraz chodzenie boso po twardym podłożu dokładają swoje. U wielu osób dochodzi po prostu brak nawyku natłuszczania stóp, o których łatwo zapomnieć.

Z wiekiem skóra naturalnie produkuje mniej substancji wiążących wodę i staje się cieńsza, dlatego pięty przesuszają się bardziej po pięćdziesiątce. Znaczenie ma też picie zbyt małej ilości wody i niektóre leki. Jeśli sucha skóra ogranicza się do stóp i poprawia po natłuszczaniu, przyczyna jest niemal na pewno miejscowa i łatwa do opanowania.

Jak prawidłowo pielęgnować suche stopy

Podstawą jest regularne nawilżanie i natłuszczanie, najlepiej codziennie wieczorem. Szukaj kremów do stóp z mocznikiem: stężenie około 10 procent nawilża, a 20 do 40 procent dodatkowo zmiękcza zgrubienia na piętach. Pomagają też składniki takie jak gliceryna, kwas mlekowy czy alantoina. Krem wmasuj w czystą, osuszoną skórę, a przy mocno szorstkich piętach na noc możesz założyć bawełniane skarpetki, żeby preparat lepiej się wchłonął.

Raz lub dwa razy w tygodniu warto delikatnie usunąć martwy naskórek pilnikiem lub tarką do stóp, zawsze na suchej lub lekko wilgotnej skórze, bez rozmoczenia do bólu. Nie zdzieraj naskórka na siłę i nie używaj żyletek, bo uszkodzona skóra pęka i się zakaża. Ogranicz to, co wysusza: skróć gorące kąpiele, używaj łagodnych mydeł, wybieraj skórzane lub oddychające obuwie i bawełniane skarpety. Ta prosta rutyna wystarcza w większości przypadków.

• Codzienne natłuszczanie kremem z mocznikiem (10 procent na co dzień, 20 do 40 procent na zgrubienia).
• Delikatne ścieranie naskórka pilnikiem raz lub dwa razy w tygodniu, bez zdzierania na siłę.
• Krótsze, letnie kąpiele i łagodne mydła zamiast gorących i wysuszających.
• Oddychające obuwie, bawełniane skarpety i picie odpowiedniej ilości wody.

Kiedy sucha skóra to już grzybica

Nie każde łuszczenie to zwykłe przesuszenie. Grzybica skóry stóp często zaczyna się właśnie od suchości i drobnego złuszczania, zwykle na jednej stopie, w charakterystycznym układzie mokasyna obejmującym podeszwę i boki. Dołącza swędzenie, zaczerwienienie oraz maceracja i pękanie między palcami. Jeśli krem z mocznikiem nie pomaga tygodniami, a skóra swędzi, łuszczy się asymetrycznie albo pęka między palcami, prawdopodobnie to grzybica, a nie sucha skóra.

Różnica jest praktyczna, bo grzybicy nie wyleczy nawilżanie: potrzebne są preparaty przeciwgrzybicze, a przy zajętych paznokciach leczenie trwa miesiącami. Jak odróżnić jedno od drugiego i jak leczyć zakażenie, opisujemy szczegółowo przy grzybicy stóp. W razie wątpliwości lepiej sprawdzić, niż całymi miesiącami smarować kremem coś, co wymaga innego leczenia.

Sucha skóra jako sygnał choroby

Bardzo sucha, szorstka skóra na całym ciele, nie tylko na stopach, bywa objawem chorób ogólnych. Najczęściej wymienia się niedoczynność tarczycy, w której skóra staje się sucha i chłodna, oraz cukrzycę, gdzie do suchości dochodzi upośledzone gojenie i większe ryzyko infekcji. Sucha, swędząca skóra towarzyszy też niektórym chorobom nerek i niedoborom. Jeśli suchość nie ustępuje mimo pielęgnacji i obejmuje szersze partie ciała, warto zbadać się u lekarza rodzinnego i sprawdzić podstawowe parametry.

Szczególnej uwagi wymagają stopy u osób z cukrzycą. Sucha, pękająca skóra pięt to u nich nie kosmetyczny drobiazg, lecz otwarta droga dla zakażenia, które przy gorszym czuciu i krążeniu bywa groźne. Dlatego cukrzycy powinni oglądać stopy codziennie, natłuszczać je i każde głębokie pęknięcie traktować poważnie. Więcej o pęknięciach i ich leczeniu piszemy przy pękających piętach.

Sucha skóra stóp u dziecka i kiedy do podologa

U dzieci skóra stóp też bywa przesuszona, zwłaszcza zimą i przy nieoddychającym obuwiu, i zwykle wystarcza łagodne natłuszczanie. Jeśli jednak łuszczeniu towarzyszy swędzenie, pękanie między palcami albo zmiany paznokci, warto skonsultować to ze specjalistą, bo dzieci również łapią grzybicę na basenie czy w szatni. O tym, czym zajmuje się podolog dziecięcy i kiedy przyjść z dzieckiem, piszemy osobno.

Do podologa warto zgłosić się, gdy pięty są mocno zrogowaciałe i pękają mimo domowej pielęgnacji, gdy pojawiają się bolesne szczeliny albo gdy podejrzewasz grzybicę. Podolog fachowo opracuje zgrubienia, opatrzy pęknięcia i dobierze pielęgnację, a przy podejrzeniu infekcji skieruje do właściwego leczenia. Jeśli nie masz pewności, z czym się zmagasz, opisz problem w naszym doborze specjalisty, a skierujemy Cię do podologa z odpowiednim doświadczeniem w Twoim mieście.